Wat begon als tijdelijke invulling van een tussenjaar, groeide voor Koen Suyk uit tot een leven achter de camera. Sinds 1974 legt hij sport, nieuws en bijzondere moment vast, waarmee hij verschillende prijzen won. Veel mensen kennen hem vooral als sportfotograaf, maar zijn werk vertelt een veel breder verhaal dan alleen sport. In dit artikel blikt hij terug op vijf beelden uit zijn carrière.
Hoewel hij vooral bekendstaat als sportfotograaf, vindt Suyk dat label te beperkt. Hij legt niet alleen topsport vast, maar ook nieuws, portretten en alledaagse scènes. ‘Ik ben daarin altijd, sport of niet, op zoek naar momenten met emotie’, vertelt hij. ‘Ik ben geen klassieke persfotograaf van het duwen en trekken, maar meer rustig.’
Die emotie is de rode draad in zijn werk. Voor Suyk staat altijd het moment centraal waarop iets kantelt: vreugde, verrassing of zelfs absurditeit. Dat leverde hem niet alleen iconische beelden op, maar ook meerdere prijzen. Een van de bekendste foto’s maakte hij tijdens de halve finale van Roland Garros in 2003, met Martin Verkerk in de hoofdrol.
‘Het was eigenlijk niet de bedoeling dat ik zo lang in Parijs zou blijven’, vertelt Suyk ‘Ik moest terugkomen zodra Nederland eruit lag, dus ik dacht: ik ben zo weer terug.’ Dat liep anders. Verkerk verraste iedereen en Suyk bleef weken in Parijs, met een parkeergarage-rekening die uiteindelijk opliep tot honderden euro’s. ‘Maar het was het meer dan waard’, zegt hij. De foto leverde hem de eerste prijs Sport op bij de Zilveren Camera.
Achter het beeld schuilt niet alleen geluk, maar ook anticipatie. ‘In tennis moet je voortdurend vooruitdenken: waar rent een speler heen na winst?’ legt hij uit. Ik wist dat Verkerk altijd richting zijn familie ging, dus daar ben ik gaan zitten.’ En dat pakte goed uit. Na de overwinning zakte Verkerk van emotie in elkaar, precies in de richting van zijn ouders. Suyk maakte de foto en wist meteen dat het goed zat: ‘Dat voel je direct. Dan weet je: dit is een sterk beeld geworden.’
Humor in beeld
Misschien wel zijn meest besproken beeld is de foto van de boer met een schaap voorop zijn brommer. Het beeld ontstond in het Noord-Hollandse Stompetoren, waar Suyk voor de ANP-beeldbank langs boerderijen trok. ‘De boer moest een schaap verplaatsen, maar een touw leek hem te omslachtig. Dus zette hij het dier op zijn brommer’, vertelt hij. Het schaap bleef opvallend rustig zitten. De foto verscheen vervolgens wereldwijd in kranten.
‘Het is echt een beeld dat mensen onthouden. Aan de ene kant is het typisch Hollands, maar er zit ook humor in’, zegt hij. ‘Ik zoek graag naar beelden die nét iets vreemds of onverwachts hebben. Daarom vond ik human interest-fotografie altijd zo leuk.’ Volgens Suyk kreeg hij bij het ANP veel ruimte om met eigen ideeën te komen en die uit te werken. ‘Daardoor kon ik vaak op zoek naar dit soort beelden.’
Door de regen blijven staan
Een ander treffend voorbeeld van zo’n onverwachts moment is de foto van Kim Lammers, gemaakt na de gewonnen EK-finale tegen Duitsland in 2011. Het ontstond na het laatste fluitsignaal toen het hard begon te regenen. Spelers, publiek en fotografen renden naar binnen, maar Suyk bleef staan. ‘Ik dacht: die camera wordt maar nat, maar dit beeld is het waard.’
Dat leverde een foto op vol opluchting en vreugde. Voor Suyk is dat de essentie van sportfotografie: niet alleen de actie zelf, maar vooral wat er daarna gebeurt.
Meer dan alleen sport
Het oeuvre van Suyk strekt veel verder dan alleen de sportfotografie. Zo won hij in 1987 de eerste prijs Portretten bij de Zilveren Camera met een portret van Tina Turner.
Ook andere beelden, zoals zijn zwart-witfoto van een aardbeienteelt, laten zien hoe sterk hij kijkt naar compositie, licht en sfeer, soms bijna schilderachtig.
Een nieuwe generatie fotografen
In zijn beginjaren keek Suyk zelf aandachtig naar fotografen als Vincent Mentzel en Klaas Jan van der Weij. ‘Dat waren echt iconen voor mij’, vertelt hij. Later merkte hij dat jonge fotografen op hun beurt weer naar hem begonnen te kijken. Die ontwikkeling ziet hij nu opnieuw ontstaan bij een nieuwe generatie fotografen. Olaf Kraak, Robin van Lonkhuijsen en Koen van Weel noemt hij als talenten die het vak verder brengen.
‘Bij sommigen zie je het meteen’, zegt hij. ‘Aan hun voorbereiding, instelling en de manier waarop ze kijken.’ Na ruim vijftig jaar fotografie blijft dat misschien wel het belangrijkste: niet de techniek of de snelheid van de camera, maar het vermogen om precies dat ene moment te herkennen waarop alles samenvalt.
